Kategorie
Cywilizacja - choroby Zdrowy styl

Zdrowy styl życia, czyli współczesna profilaktyka

Nie wymagająca leczenia żółtaczka noworodka objawia się żółtawym kolorem skóry

Postęp przyniósł, poza oczywistymi ułatwieniami życia w każdej sferze ludzkiego życia, także wiele niebezpieczeństw. Niepohamowana chęć zwiększenia zysków pchnęła producentów żywności do stosowania nieetycznych praktyk, a poziom nauki zapewnił im niezbędne narzędzia. Zwiększenie plonów poprzez genetyczną modyfikacje roślin i zwierząt czy stosowanie w hodowlach różnego rodzaju chemicznych preparatów upowszechniło się tak bardzo, że przybrało rozmiar ogólnoświatowego problemu. Spożywanie nienaturalnie „wspomaganych” produktów zwykle nie powoduje natychmiastowej śmierci, ale jak wskazują badania, w dłuższej perspektywie czasu mogą one powodować wiele chorób. Stało się to powodem popularyzacji produktów pochodzących z upraw ekologicznych.

Innym przyczyną skupienia powszechnej uwagi na promowaniu zdrowego stylu życia jest zmiana nawyków żywieniowych, która wystąpiła na przestrzeni ostatnich dekad. Jeszcze 200 lat temu większość jedzenia pochodziła z małych upraw i charakteryzowała się niskim stopniem przetworzenia. Dzisiaj wizja zysku przyświecająca ogromnym wytwórcom żywności oraz chęć ułatwienia sobie życia poprzez skrócenie procesów związanych z przygotowaniem posiłku, skazały konsumentów na żywność mającą bardzo niewiele wartości. Model współczesnego wytwórcy jedzenia, to ogromne konsorcjum, wysoko wyspecjalizowane (produkujące jeden rodzaj produktu) oparte na nowoczesnych technologiach. Dzięki temu większość z nas nie musi posiadać własnego ogródka z przydomowym inwentarzem, którym moglibyśmy kontrolować. W efekcie nie wiemy, co tak naprawdę jemy. Poza tym styl życia często zmusza nas do decydowania się na jedzenia poza domem, w bardzo szybkim tempie, w miejscach proponujących jedzenie niezdrowe i wysoko-przetworzone.

Tryb życia obfitujący w stres i uniemożliwiający kontakt z przyrodą (trzeba pamiętać, że człowiek przez tysiąclecie ewolucji był przyzwyczajony do stałego z nią obcowania), mało ruchu oraz zanieczyszczenie środowiska, wszystko to wpłynęło w znaczny sposób na pogorszenie się naszej kondycji. Ilość chorób tym wywołanych i poważnie zagrażających człowiekowi skłania do zastanowienia się nad potrzebą zmian, a przestawienie się na zdrowy tryb życia jest jedyną metodą na zindywidualizowanie profilaktyki. Pytanie o to czy chcemy żyć długo i w pełnym zdrowiu jest pytaniem retorycznym, jednak niewielu skłania się, by faktycznie zrobić coś w tym kierunku.

Kategorie
Cywilizacja - choroby Zdrowy styl

Promocja zdrowia

Jest to proces, który ma w efekcie przynieść wzrost poziomu kontroli nad stanem organizmu człowieka oraz jego relacji ze środowiskiem. Dzięki tym działaniom mają się poprawić warunki życia, pracy, wypoczynku, kształcenia oraz kultury fizycznej jednostki. Promowanie zdrowia, jako swój główny cel obrało wpływ na programowanie indywidualnych zachowań w taki sposób, by prowadziły one do ciągłej poprawy warunków, w których żyje człowiek, co zaowocuje usprawnieniem ogólnej jakości w wszystkich sferach egzystencji. Czym zatem są te aspekty?

Największy wpływ na zdrowie ma styl życia, który przejawia się w takich dziedzinach jak sposób odżywiania, aktywności fizycznej i seksualnej, podejściu do używek czy radzenie sobie ze stresem. Ważne jest także środowisko fizyczne w którym człowiek przebywa. Nie może być ono w żaden sposób szkodliwe dla organizmu. Korzystanie z czystej wody, jak najczęstsze przebywanie na świeżym (niezanieczyszczonym) powietrzu, zadbanie o to by warunki pracy i nauki były możliwie jak najbardziej bezpieczne dla ciała i umysłu, to tylko niektóre z metod wpływu na kontrolę otoczenia. Warto przy tym znać zagrożenia czające się w naszym środowisku. Większość z nich jest konsekwencją jego degradacji oraz innych czynników biologicznych; często także wynika z rozwoju przemysłu: są to poziomu hałasu, obecność substancji chemicznych, negatywna jonizacja powietrza czy przeróżne promieniowania. Innym aspektem warunkującym zdrowie jest determinacja genetyczna. O ile nie mamy wpływu na pulę genów otrzymaną na początku życia, o tyle warto pamiętać, że na jej kształt ma wpływ także to jak postępujemy później. Nieprawdą jest myślenie o naszym DNA jako o nienaruszalnej strukturze. Ulega ono ciągłej ewolucji dlatego trzeba pamiętać, że jeżeli oczywiście myślimy o zostaniu rodzicem, by ograniczać dostarczanie do naszego organizmu wszelkich szkodliwych substancji. Mniejszy wpływ od wcześniej przedstawionych czynników, od których może zależeć nasze zdrowie ma opieka zdrowotna. Powszechne w naszym kraju jest narzekanie na podejście lekarzy oraz reszty personelu medycznego do pacjentów, stan przychodni i szpitali oraz dostępność do specjalistycznych świadczeń. Okazuje się jednak, że aż w 90% nasze zdrowie jest zależne od nas samych, a tylko 10% odpowiedzialności za jego stan mają służby, których rola zaczyna się dopiero w momencie gdy zdrowie zaczyna szwankować. Tendencja do szukania winnych, mająca swoje źródło w ogólnoludzkim zamiłowaniu do porzucania niewygodnych działań autorefleksyjnych, jest niestety materiałem na osobny, bardziej naukowy wywód.

Analizując aspekty mające wpływ na naszą kondycję, nie ulega wątpliwości, że promocja zdrowia oraz edukacja zdrowotna powinny zajmować ważne miejsce w procesie kształcenia młodych ludzi. To od tych dążeń może zależeć poziom odpowiedzialności społecznej, na którym zależy nam wszystkim.